Inzichten

Controleerbaar ESG-bewijs voor bedrijven

Milieuclaims waren vroeger een marketingzin. Onder de huidige rapportageregels zijn het uitspraken waar een bedrijf voor moet instaan, waardoor het zwakke punt niet langer de intentie is maar het bewijs. De meeste aanplantprogramma's kunnen het bewijs dat een auditor vraagt niet leveren.

Waarom de lat is verlegd

Rapportageregels en handhaving tegen greenwashing hebben de vraag verschoven van “wat heb je gesteund” naar “wat kun je laten zien”. Een getal in een duurzaamheidsverslag heeft nu een spoor nodig, en een marketingcertificaat is dat niet.

Waar gangbare programma's stuklopen

• Geen identiteit per boom. Rapporten komen binnen als totalen, dus er valt geen enkele boom aan te wijzen.
• Geen bewijs van locatie. Zonder geodata kan aanplant niet aan een plek worden gekoppeld.
• Geen gegevens over overleving. Een boom die in jaar twee doodging telt in de brochure gewoon mee.
• Aanpasbare records. Staat het bewijs in een private database, dan rust de geloofwaardigheid volledig op de leverancier.

Wat bewijs per boom op de chain verandert

• Identiteit. Elke boom is zijn eigen record, geen regel in een totaal.
• Plaats en tijd. Verificatie met locatielabel verankert de claim in de werkelijkheid.
• Overleving door de jaren heen. Jaarlijkse herbevestiging maakt van een eenmalige gebeurtenis een staat van dienst.
• Onafhankelijkheid. Een openbare blockchain kan door een auditor, een journalist of een klant worden gelezen zonder iemand om toestemming te vragen, en kan niet stilletjes worden bijgewerkt.

De werking staat beschreven in hoe Proof of Growth werkt.

Waar het thuishoort in een rapportageprogramma

Bewijs per boom is één onderdeel van een geloofwaardig programma, en het werkt het best als zijn plaats duidelijk is.

• Het is de bewijslaag. Gecertificeerde koolstofkredieten zijn aparte, gecontroleerde instrumenten, en ze worden op zulke vastleggingen gebouwd. Als het onderliggende spoor er al ligt, wordt die stap eenvoudig in plaats van een haastklus.
• Het gaat samen met minder uitstoot. Uitstoot terugdringen en koolstof vastleggen zijn twee verschillende taken, en een serieus programma doet ze allebei. Geverifieerde aanplant is wat de tweede kant rapporteerbaar maakt.
• Het beloont goed bosbeheer. Doordat de betaling elk bevestigd jaar volgt, kiest de vastlegging vanzelf voor de juiste soort op de juiste grond. Een programma dat op jaarlijks voortbestaan gebouwd is, stimuleert aanplant die blijft.

Wat een accountant er werkelijk mee kan

De echte toets van elke duurzaamheidsbewering is wat er gebeurt als iemand hem twee jaar later moet onderbouwen. Daar loopt het meestal spaak, en daar verandert een spoor per boom het gesprek.

• Steekproeven nemen. Een accountant kan een willekeurige boom uit het geheel kiezen en de volledige geschiedenis van die boom volgen, in plaats van een totaal op vertrouwen aan te nemen.
• Onafhankelijk nakijken. De vastleggingen staan op een openbare blockchain, dus de controle hangt niet af van een spreadsheet die wij aanleveren, en ook niet van de vraag of wij er nog zijn.
• Nauwkeurig dateren. Elke vermelding draagt haar eigen tijdstempel, dus een bewering kan aan een rapportageperiode gekoppeld worden in plaats van aan een seizoen.
• Later opnieuw nakijken. Dezelfde vastleggingen kunnen volgend jaar opnieuw bekeken worden, en het jaar daarna ook, en dat maakt van een eenmalige bewering iets dat jaar na jaar aan te tonen is.

Dit weegt elk jaar zwaarder, nu de rapportageplichten in de EU en daarbuiten strenger worden. De richting is duidelijk: steeds minder beweringen worden zomaar aangenomen, en van bewijs wordt steeds vaker verwacht dat het concreet, gedateerd en onafhankelijk te controleren is.

Samenwerken met PLANTAURUM

Geverifieerde aanplantprogramma's voor bedrijven zijn een van de beoogde inkomstenlijnen van het project op lange termijn, naast verificatie als dienst voor ngo's en donateurs. Is dat relevant voor jouw organisatie, dan bereikt het contactformulier voor partners de oprichters rechtstreeks, en de whitepaper beschrijft het model in detail.

Veelgestelde vragen

Waarom is het planten van bomen lastig te bewijzen?

Omdat gebruikelijke programma’s een certificaat en een totaal leveren, geen bewijs over bepaalde bomen. Accountants vragen welke bomen, waar, en of ze jaren later nog leven, en juist dat spoor leveren vastleggingen per boom.

Wat maakt bomen planten controleerbaar?

Vastleggingen per boom met een locatie, een tijdstempel en herhaalde bevestiging dat de boom nog leeft, bewaard op een plek waar ze achteraf niet te wijzigen zijn. Daarmee wordt een bewering een controleerbaar spoor.